{"id":225749,"date":"2026-09-13T17:39:27","date_gmt":"2026-09-13T21:39:27","guid":{"rendered":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/?p=225749"},"modified":"2026-09-13T17:39:27","modified_gmt":"2026-09-13T21:39:27","slug":"el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/","title":{"rendered":"El secreto de las dehesas: c\u00f3mo el manejo humano tradicional protege la biodiversidad"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/9646_jcbeni-dehesa-837227.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-225750\" src=\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/9646_jcbeni-dehesa-837227.jpg\" alt=\"\" width=\"670\" height=\"447\" srcset=\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/9646_jcbeni-dehesa-837227.jpg 670w, https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/9646_jcbeni-dehesa-837227-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 670px) 100vw, 670px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Existe la idea extendida de que la naturaleza alcanza su m\u00e1xima riqueza ecol\u00f3gica cuando se la libera por completo de la intervenci\u00f3n humana. Sin embargo, la ciencia ecol\u00f3gica ha demostrado que ciertos paisajes transformados por el ser humano albergan niveles de diversidad biol\u00f3gica insuperables. El ejemplo m\u00e1s emblem\u00e1tico de este fen\u00f3meno es la dehesa ib\u00e9rica (y su hom\u00f3logo portugu\u00e9s, el montado), un sistema agroforestal ancestral donde la actividad ganadera, agr\u00edcola y forestal se ha acoplado al entorno durante siglos.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>El valor ecol\u00f3gico de los paisajes en mosaico<\/b><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>La clave de la dehesa radica en su estructura heterog\u00e9nea. Al clarear el bosque mediterr\u00e1neo denso para permitir el pastoreo y el cultivo de cereal de secano, las comunidades humanas crearon una trama donde alternan \u00e1rboles dispersos (principalmente encinas y alcornoques), pastizales y matorral bajo.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Este dise\u00f1o en mosaico genera una enorme variedad de microh\u00e1bitats en pocos metros cuadrados. Los \u00e1rboles ofrecen refugio y nidificaci\u00f3n a aves rapaces como el \u00e1guila imperial ib\u00e9rica y el buitre negro, mientras que el estrato herb\u00e1ceo sostiene a poblaciones de invertebrados, peque\u00f1os mam\u00edferos y reptiles. La frontera o \u00abefecto borde\u00bb entre el pastizal abierto y la copa del arbolado multiplica las oportunidades para especies con diferentes necesidades ecol\u00f3gicas.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Mecanismos clave que impulsan la riqueza biol\u00f3gica<\/b><\/p>\n<div class=\"google-auto-placed ap_container\"><ins class=\"adsbygoogle adsbygoogle-noablate\" data-ad-format=\"auto\" data-ad-client=\"ca-pub-5663005764905852\" data-adsbygoogle-status=\"done\" data-ad-status=\"unfilled\"><\/p>\n<div id=\"aswift_2_host\"><iframe loading=\"lazy\" id=\"aswift_2\" tabindex=\"0\" title=\"Advertisement\" src=\"https:\/\/googleads.g.doubleclick.net\/pagead\/ads?gdpr=0&amp;us_privacy=1---&amp;gpp_sid=-1&amp;client=ca-pub-5663005764905852&amp;output=html&amp;h=280&amp;num_ads=1&amp;adk=2562913539&amp;adf=4099835732&amp;abgtt=9&amp;w=670&amp;fwrn=4&amp;fwrnh=100&amp;lmt=1789335535&amp;rafmt=1&amp;armr=3&amp;sem=mc&amp;pwprc=8510815932&amp;ad_type=text_image&amp;format=670x280&amp;url=https%3A%2F%2Fnoticiasdelaciencia.com%2Fart%2F57859%2Fel-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad&amp;fwr=0&amp;pra=3&amp;rh=168&amp;rw=670&amp;rpe=1&amp;resp_fmts=3&amp;fa=27&amp;uach=WyJXaW5kb3dzIiwiMTAuMC4wIiwieDg2IiwiIiwiMTU0LjAuODAzNy4xNyIsbnVsbCwwLG51bGwsIjY0IixbWyJDaHJvbWl1bSIsIjE1NC4wLjgwMzcuMTciXSxbIkdvb2dsZSBDaHJvbWUiLCIxNTQuMC44MDM3LjE3Il0sWyJOb3QgQShCcmFuZCIsIjk5LjAuMC4wIl1dLDBd&amp;dt=1789335535332&amp;bpp=1&amp;bdt=862&amp;idt=-M&amp;shv=r20260909&amp;mjsv=m202609080101&amp;ptt=9&amp;saldr=aa&amp;abxe=1&amp;cookie=ID%3D1369ec1753920ed8%3AT%3D1757289327%3ART%3D1789335290%3AS%3DALNI_MZW6G59QQLVBos4kc7I7QPsDzVElw&amp;gpic=UID%3D000012823be29c69%3AT%3D1757289327%3ART%3D1789335290%3AS%3DALNI_MaHQ_Bfx4qudKs-eV9T0d0lK_YoHw&amp;eo_id_str=ID%3D775ae89f0173e25d%3AT%3D1785103987%3ART%3D1789335290%3AS%3DAA-AfjYGrAoxFxSLed6jMouucA9N&amp;prev_fmts=0x0&amp;nras=2&amp;correlator=3694471313265&amp;frm=20&amp;pv=1&amp;u_tz=-240&amp;u_his=7&amp;u_h=1080&amp;u_w=1920&amp;u_ah=1040&amp;u_aw=1920&amp;u_cd=24&amp;u_sd=1&amp;dmc=16&amp;adx=463&amp;ady=1659&amp;biw=1905&amp;bih=953&amp;scr_x=0&amp;scr_y=0&amp;eid=95399630%2C95400774%2C95401791%2C95390278%2C122880973%2C95373849&amp;oid=2&amp;pvsid=1107151302705291&amp;tmod=2084782410&amp;uas=1&amp;nvt=1&amp;ref=https%3A%2F%2Fnoticiasdelaciencia.com%2Fsec%2Fmedio-ambiente&amp;fc=1408&amp;brdim=0%2C0%2C0%2C0%2C1920%2C0%2C1920%2C1040%2C1920%2C953&amp;vis=1&amp;rsz=%7C%7Cs%7C&amp;abl=NS&amp;fu=128&amp;bc=31&amp;bz=1&amp;pgls=CAA.&amp;ifi=3&amp;uci=a!3&amp;btvi=1&amp;fsb=1&amp;dtd=7\" name=\"aswift_2\" width=\"670\" height=\"0\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" sandbox=\"allow-forms allow-popups allow-popups-to-escape-sandbox allow-same-origin allow-scripts allow-top-navigation-by-user-activation\" data-google-container-id=\"a!3\" aria-label=\"Advertisement\" data-load-complete=\"true\" data-google-query-id=\"CM6KyKLC7JYDFdFG3QIdc5kbeQ\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>-Manejo del fuego y prevenci\u00f3n natural:<\/b> La presencia de ganado extensivo (vacuno, ovino, porcino ib\u00e9rico) mantiene el matorral controlado de forma constante, reduciendo dr\u00e1sticamente la biomasa combustible y evitando los grandes incendios forestales que devastan el bosque mediterr\u00e1neo continuo.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>-Mantenimiento de la fertilidad del suelo:<\/b> El pastoreo rotacional aporta esti\u00e9rcol de manera distribuida, enriqueciendo el suelo en materia org\u00e1nica sin recurrir a fertilizantes sint\u00e9ticos. Esto fomenta la diversidad de hongos micorr\u00edzicos, bacterias y fauna ed\u00e1fica fundamental para el ciclo de nutrientes.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>-Puntos de agua artificiales como oasis de biodiversidad:<\/b> Las charcas construidas tradicionalmente para abrevadero del ganado se han convertido en humedales clave para la reproducci\u00f3n de anfibios amenazados (como el trit\u00f3n ib\u00e9rico o el sapo comadrejo) y la parada de aves migratorias.<\/p>\n<div class=\"google-auto-placed ap_container\"><ins class=\"adsbygoogle adsbygoogle-noablate\" data-ad-format=\"auto\" data-ad-client=\"ca-pub-5663005764905852\" data-adsbygoogle-status=\"done\" data-ad-status=\"unfilled\"><\/p>\n<div id=\"aswift_3_host\"><iframe loading=\"lazy\" id=\"aswift_3\" tabindex=\"0\" title=\"Advertisement\" src=\"https:\/\/googleads.g.doubleclick.net\/pagead\/ads?gdpr=0&amp;us_privacy=1---&amp;gpp_sid=-1&amp;client=ca-pub-5663005764905852&amp;output=html&amp;h=280&amp;num_ads=1&amp;adk=2562913539&amp;adf=3693040572&amp;abgtt=9&amp;w=670&amp;fwrn=4&amp;fwrnh=100&amp;lmt=1789335535&amp;rafmt=1&amp;armr=3&amp;sem=mc&amp;pwprc=8510815932&amp;ad_type=text_image&amp;format=670x280&amp;url=https%3A%2F%2Fnoticiasdelaciencia.com%2Fart%2F57859%2Fel-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad&amp;fwr=0&amp;pra=3&amp;rh=168&amp;rw=670&amp;rpe=1&amp;resp_fmts=3&amp;fa=27&amp;uach=WyJXaW5kb3dzIiwiMTAuMC4wIiwieDg2IiwiIiwiMTU0LjAuODAzNy4xNyIsbnVsbCwwLG51bGwsIjY0IixbWyJDaHJvbWl1bSIsIjE1NC4wLjgwMzcuMTciXSxbIkdvb2dsZSBDaHJvbWUiLCIxNTQuMC44MDM3LjE3Il0sWyJOb3QgQShCcmFuZCIsIjk5LjAuMC4wIl1dLDBd&amp;dt=1789335535332&amp;bpp=1&amp;bdt=862&amp;idt=-M&amp;shv=r20260909&amp;mjsv=m202609080101&amp;ptt=9&amp;saldr=aa&amp;abxe=1&amp;cookie=ID%3D1369ec1753920ed8%3AT%3D1757289327%3ART%3D1789335290%3AS%3DALNI_MZW6G59QQLVBos4kc7I7QPsDzVElw&amp;gpic=UID%3D000012823be29c69%3AT%3D1757289327%3ART%3D1789335290%3AS%3DALNI_MaHQ_Bfx4qudKs-eV9T0d0lK_YoHw&amp;eo_id_str=ID%3D775ae89f0173e25d%3AT%3D1785103987%3ART%3D1789335290%3AS%3DAA-AfjYGrAoxFxSLed6jMouucA9N&amp;prev_fmts=0x0%2C670x280&amp;nras=3&amp;correlator=3694471313265&amp;frm=20&amp;pv=1&amp;u_tz=-240&amp;u_his=7&amp;u_h=1080&amp;u_w=1920&amp;u_ah=1040&amp;u_aw=1920&amp;u_cd=24&amp;u_sd=1&amp;dmc=16&amp;adx=463&amp;ady=2371&amp;biw=1905&amp;bih=953&amp;scr_x=0&amp;scr_y=0&amp;eid=95399630%2C95400774%2C95401791%2C95390278%2C122880973%2C95373849&amp;oid=2&amp;pvsid=1107151302705291&amp;tmod=2084782410&amp;uas=1&amp;nvt=1&amp;ref=https%3A%2F%2Fnoticiasdelaciencia.com%2Fsec%2Fmedio-ambiente&amp;fc=1408&amp;brdim=0%2C0%2C0%2C0%2C1920%2C0%2C1920%2C1040%2C1920%2C953&amp;vis=1&amp;rsz=%7C%7Cs%7C&amp;abl=NS&amp;fu=128&amp;bc=31&amp;bz=1&amp;pgls=CAA.&amp;ifi=4&amp;uci=a!4&amp;btvi=2&amp;fsb=1&amp;dtd=8\" name=\"aswift_3\" width=\"670\" height=\"0\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" sandbox=\"allow-forms allow-popups allow-popups-to-escape-sandbox allow-same-origin allow-scripts allow-top-navigation-by-user-activation\" data-google-container-id=\"a!4\" aria-label=\"Advertisement\" data-load-complete=\"true\" data-google-query-id=\"CLOkyKLC7JYDFWdU3QIdf08UZA\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>-Dispersi\u00f3n de semillas o zoocoria:<\/b> Los animales que transitan por estos terrenos transportan semillas en su pelaje y en su aparato digestivo, conectando gen\u00e9ticamente distintas parcelas y manteniendo la flora aut\u00f3ctona activa.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Un equilibrio amenazado por el abandono y la intensificaci\u00f3n<\/b><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Los sistemas tradicionales de gesti\u00f3n sufren hoy dos presiones opuestas. Por un lado, el abandono del medio rural provoca el matorralamiento masivo del terreno, lo que homologa el paisaje, reduce la diversidad de plantas herb\u00e1ceas y aumenta la vulnerabilidad ante incendios. Por otro lado, la intensificaci\u00f3n ganadera sobrepasa la capacidad de carga del suelo, impidiendo la regeneraci\u00f3n natural del arbolado debido a la sobreexplotaci\u00f3n de los brotes j\u00f3venes.<\/p>\n<div class=\"google-auto-placed ap_container\"><ins class=\"adsbygoogle adsbygoogle-noablate\" data-ad-format=\"auto\" data-ad-client=\"ca-pub-5663005764905852\" data-adsbygoogle-status=\"done\" data-ad-status=\"unfilled\"><\/p>\n<div id=\"aswift_4_host\"><iframe loading=\"lazy\" id=\"aswift_4\" tabindex=\"0\" title=\"Advertisement\" src=\"https:\/\/googleads.g.doubleclick.net\/pagead\/ads?gdpr=0&amp;us_privacy=1---&amp;gpp_sid=-1&amp;client=ca-pub-5663005764905852&amp;output=html&amp;h=280&amp;num_ads=1&amp;adk=2562913539&amp;adf=1893873498&amp;abgtt=9&amp;w=670&amp;fwrn=4&amp;fwrnh=100&amp;lmt=1789335535&amp;rafmt=1&amp;armr=3&amp;sem=mc&amp;pwprc=8510815932&amp;ad_type=text_image&amp;format=670x280&amp;url=https%3A%2F%2Fnoticiasdelaciencia.com%2Fart%2F57859%2Fel-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad&amp;fwr=0&amp;pra=3&amp;rh=168&amp;rw=670&amp;rpe=1&amp;resp_fmts=3&amp;fa=27&amp;uach=WyJXaW5kb3dzIiwiMTAuMC4wIiwieDg2IiwiIiwiMTU0LjAuODAzNy4xNyIsbnVsbCwwLG51bGwsIjY0IixbWyJDaHJvbWl1bSIsIjE1NC4wLjgwMzcuMTciXSxbIkdvb2dsZSBDaHJvbWUiLCIxNTQuMC44MDM3LjE3Il0sWyJOb3QgQShCcmFuZCIsIjk5LjAuMC4wIl1dLDBd&amp;dt=1789335535332&amp;bpp=1&amp;bdt=863&amp;idt=1&amp;shv=r20260909&amp;mjsv=m202609080101&amp;ptt=9&amp;saldr=aa&amp;abxe=1&amp;cookie=ID%3D1369ec1753920ed8%3AT%3D1757289327%3ART%3D1789335290%3AS%3DALNI_MZW6G59QQLVBos4kc7I7QPsDzVElw&amp;gpic=UID%3D000012823be29c69%3AT%3D1757289327%3ART%3D1789335290%3AS%3DALNI_MaHQ_Bfx4qudKs-eV9T0d0lK_YoHw&amp;eo_id_str=ID%3D775ae89f0173e25d%3AT%3D1785103987%3ART%3D1789335290%3AS%3DAA-AfjYGrAoxFxSLed6jMouucA9N&amp;prev_fmts=0x0%2C670x280%2C670x280&amp;nras=4&amp;correlator=3694471313265&amp;frm=20&amp;pv=1&amp;u_tz=-240&amp;u_his=7&amp;u_h=1080&amp;u_w=1920&amp;u_ah=1040&amp;u_aw=1920&amp;u_cd=24&amp;u_sd=1&amp;dmc=16&amp;adx=463&amp;ady=3087&amp;biw=1905&amp;bih=953&amp;scr_x=0&amp;scr_y=0&amp;eid=95399630%2C95400774%2C95401791%2C95390278%2C122880973%2C95373849&amp;oid=2&amp;pvsid=1107151302705291&amp;tmod=2084782410&amp;uas=1&amp;nvt=1&amp;ref=https%3A%2F%2Fnoticiasdelaciencia.com%2Fsec%2Fmedio-ambiente&amp;fc=1408&amp;brdim=0%2C0%2C0%2C0%2C1920%2C0%2C1920%2C1040%2C1920%2C953&amp;vis=1&amp;rsz=%7C%7Cs%7C&amp;abl=NS&amp;fu=128&amp;bc=31&amp;bz=1&amp;pgls=CAA.&amp;ifi=5&amp;uci=a!5&amp;btvi=3&amp;fsb=1&amp;dtd=10\" name=\"aswift_4\" width=\"670\" height=\"0\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" sandbox=\"allow-forms allow-popups allow-popups-to-escape-sandbox allow-same-origin allow-scripts allow-top-navigation-by-user-activation\" data-google-container-id=\"a!5\" aria-label=\"Advertisement\" data-load-complete=\"true\" data-google-query-id=\"CL6RyaLC7JYDFfZK3QIdvZM8yQ\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Conservar las dehesas exige reconocer que la biodiversidad mediterr\u00e1nea no siempre depende de la ausencia del ser humano, sino de la continuidad de unas pr\u00e1cticas tradicionales que han actuado como un motor evolutivo y ecol\u00f3gico insustituible.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Existe la idea extendida de que la naturaleza alcanza su m\u00e1xima riqueza ecol\u00f3gica cuando se la libera por completo de &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":225750,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-225749","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciencia-y-tecnologia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.8.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>El secreto de las dehesas: c\u00f3mo el manejo humano tradicional protege la biodiversidad - PotenciaRadiofonicaDominicana.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"El secreto de las dehesas: c\u00f3mo el manejo humano tradicional protege la biodiversidad - PotenciaRadiofonicaDominicana.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Existe la idea extendida de que la naturaleza alcanza su m\u00e1xima riqueza ecol\u00f3gica cuando se la libera por completo de ...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"PotenciaRadiofonicaDominicana.com\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/web.facebook.com\/PotenciaRadiofonicaD\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-13T21:39:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/9646_jcbeni-dehesa-837227.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"670\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"447\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Potencia Radiof\u00f3nica Dominicana\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Potencia Radiof\u00f3nica Dominicana\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/\"},\"author\":{\"name\":\"Potencia Radiof\u00f3nica Dominicana\",\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#\/schema\/person\/a5cf1fea13877803ee0573ac18b03490\"},\"headline\":\"El secreto de las dehesas: c\u00f3mo el manejo humano tradicional protege la biodiversidad\",\"datePublished\":\"2026-09-13T21:39:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/\"},\"wordCount\":550,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/9646_jcbeni-dehesa-837227.jpg\",\"articleSection\":[\"Ciencia y Tecnolog\u00eda\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/\",\"url\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/\",\"name\":\"El secreto de las dehesas: c\u00f3mo el manejo humano tradicional protege la biodiversidad - PotenciaRadiofonicaDominicana.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/9646_jcbeni-dehesa-837227.jpg\",\"datePublished\":\"2026-09-13T21:39:27+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/9646_jcbeni-dehesa-837227.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/9646_jcbeni-dehesa-837227.jpg\",\"width\":670,\"height\":447},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"El secreto de las dehesas: c\u00f3mo el manejo humano tradicional protege la biodiversidad\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#website\",\"url\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/\",\"name\":\"PotenciaRadiofonicaDominicana.com\",\"description\":\"Peri\u00f3dico Digital\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#organization\",\"name\":\"PotenciaRadiofonicaDominicana.com\",\"url\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/descarga.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/descarga.png\",\"width\":300,\"height\":100,\"caption\":\"PotenciaRadiofonicaDominicana.com\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/web.facebook.com\/PotenciaRadiofonicaD\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#\/schema\/person\/a5cf1fea13877803ee0573ac18b03490\",\"name\":\"Potencia Radiof\u00f3nica Dominicana\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/42a55ab9e8ccc656ba34cd791990602a?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/42a55ab9e8ccc656ba34cd791990602a?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Potencia Radiof\u00f3nica Dominicana\"},\"url\":\"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/author\/johannyalmanzar\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"El secreto de las dehesas: c\u00f3mo el manejo humano tradicional protege la biodiversidad - PotenciaRadiofonicaDominicana.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"El secreto de las dehesas: c\u00f3mo el manejo humano tradicional protege la biodiversidad - PotenciaRadiofonicaDominicana.com","og_description":"Existe la idea extendida de que la naturaleza alcanza su m\u00e1xima riqueza ecol\u00f3gica cuando se la libera por completo de ...","og_url":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/","og_site_name":"PotenciaRadiofonicaDominicana.com","article_publisher":"https:\/\/web.facebook.com\/PotenciaRadiofonicaD","article_published_time":"2026-09-13T21:39:27+00:00","og_image":[{"width":670,"height":447,"url":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/9646_jcbeni-dehesa-837227.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Potencia Radiof\u00f3nica Dominicana","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"Potencia Radiof\u00f3nica Dominicana","Tiempo de lectura":"3 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/"},"author":{"name":"Potencia Radiof\u00f3nica Dominicana","@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#\/schema\/person\/a5cf1fea13877803ee0573ac18b03490"},"headline":"El secreto de las dehesas: c\u00f3mo el manejo humano tradicional protege la biodiversidad","datePublished":"2026-09-13T21:39:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/"},"wordCount":550,"publisher":{"@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/9646_jcbeni-dehesa-837227.jpg","articleSection":["Ciencia y Tecnolog\u00eda"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/","url":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/","name":"El secreto de las dehesas: c\u00f3mo el manejo humano tradicional protege la biodiversidad - PotenciaRadiofonicaDominicana.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/9646_jcbeni-dehesa-837227.jpg","datePublished":"2026-09-13T21:39:27+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/#primaryimage","url":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/9646_jcbeni-dehesa-837227.jpg","contentUrl":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/9646_jcbeni-dehesa-837227.jpg","width":670,"height":447},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/el-secreto-de-las-dehesas-como-el-manejo-humano-tradicional-protege-la-biodiversidad\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"El secreto de las dehesas: c\u00f3mo el manejo humano tradicional protege la biodiversidad"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#website","url":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/","name":"PotenciaRadiofonicaDominicana.com","description":"Peri\u00f3dico Digital","publisher":{"@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#organization","name":"PotenciaRadiofonicaDominicana.com","url":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/descarga.png","contentUrl":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/descarga.png","width":300,"height":100,"caption":"PotenciaRadiofonicaDominicana.com"},"image":{"@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/web.facebook.com\/PotenciaRadiofonicaD"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#\/schema\/person\/a5cf1fea13877803ee0573ac18b03490","name":"Potencia Radiof\u00f3nica Dominicana","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/42a55ab9e8ccc656ba34cd791990602a?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/42a55ab9e8ccc656ba34cd791990602a?s=96&d=mm&r=g","caption":"Potencia Radiof\u00f3nica Dominicana"},"url":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/author\/johannyalmanzar\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/225749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=225749"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/225749\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":225751,"href":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/225749\/revisions\/225751"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/225750"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=225749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=225749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/potenciaradiofonicadominicana.com\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=225749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}